Dit artikel is geschreven door: Eef van Bommel in samenwerking met Gynaecoloog Heleen Eising, 16 februari, 08:55 voor Omroep Gelderland
Gepubliceerd in:
‘Het hoort erbij’ en ‘je moet er maar mee leren leven’, horen vrouwen met last van hun menstruatie vaak. Toch komt één derde van de vrouwen met erge klachten van de dokter thuis met een diagnose van een bloedstollingsstoornis. Deze is zo onbekend, dat vrouwen vaak laat aan de bel trekken en pas na vijftien jaar ontdekken dat hun menstruatie niet normaal is.
Dat zorgt voor onnodige risico’s, waarschuwt gynaecoloog van het Gelre Ziekenhuis Heleen Eising. “Voor sommige vrouwen drukt het zo’n groot stempel op hun leven dat ze zeggen: haal mijn baarmoeder maar weg.”
Zelfs van gynaecologen krijgen deze vrouwen te horen dat het ‘erbij hoort’, ziet Eising. Maar vier op de honderd vrouwen met hevige menstruaties en bovenmatig veel bloedverlies hebben een stollingsstoornis die zorgt voor onnodige kommer en kwel, bloedarmoede en schaamte.
“Vrouwen vertellen dat zij tijdens gym op school achter de toiletpot maandverband verstoppen, uit angst om door te lekken. Of dat ze tijdens een visite niet op een witte bank durven te gaan zitten. Sommige vrouwen verliezen zo veel bloed, dat ze vaker met spoed naar het ziekenhuis moeten. Weer andere vrouwen wordt gevraagd of ze thuis worden geslagen want ook bloeduitstortingen en blauwe plekken zijn een symptoom van de ziekte.”
“Veel vrouwen komen er pas bij de bevalling of een grote operatie zoals baarmoederverwijdering achter dat hun menstruatie afwijkt”, ziet de gynaecoloog aan het ziekenhuis in Apeldoorn, die volgende week promoveert op onderliggende stollingsstoornissen bij vrouwen in de gynaecologie.
Stel je wilt weten of jouw menstruatie afwijkt, hoe check je dat?
“Dan kun je de 7-2-1-check doen. Als je langer dan zeven dagen bloed, vaker dan om de 2 uur je maandverband of tampon moet vervangen en de stolsels in je bloedverlies groter zijn dan een 1-euromunt, trek dan aan de bel bij de huisarts. Sommige vrouwen zijn wel één heel jaar lang aan één stuk door ongesteld. Andere rode vlaggen zijn onstilbare bloedneuzen, bloedingen na seks, blauwe plekken, nabloedingen bij operaties en vooral heftige menstruatie vanaf de eerste keer.”
Wanneer ontdekken vrouwen dat hun menstruatie niet normaal is?
“De eerste keer dat een vrouw ongesteld wordt, is van meet af aan heftig als ze een stollingsprobleem hebben, met veel bloed en daardoor bloedarmoede en buikpijn. Maar over menstruatie praten op school, werk of familie is lastig. Ook omdat vrouwen horen dat het ‘erbij hoort’, ook vaak van vrouwen in de familie. De moeder heeft er vaak evenveel last van omdat het erfelijk is en zegt: ‘Ja hoor, dit is normaal’. De diagnose komt daarom vaak laat, gemiddeld 15 tot 20 jaar na de eerste ongesteldheid.”
“De diagnose wordt vaak pas gesteld nadat vrouwen veel bloed hebben verloren. Zoals na een bevalling. Vaak verliezen de vrouwen daarbij meer dan één liter bloed, terwijl je maar vijf liter bloed in je lichaam hebt. Een bloedtransfusie is dan noodzakelijk. Dat kan heel spannend en risicovol zijn.”
Wat zijn de gevolgen van late herkenning?
“Allereerst veel bloedverlies. Ook doet menstrueren meer zeer, vaak hebben deze vrouwen enorme last van buikpijn. De baarmoeder verkrampt meer om de wond – van het losgelaten baarmoederslijmvlies tijdens de menstruatie – in de baarmoeder kleiner te maken. Voor sommige vrouwen drukt het probleem zo’n groot stempel op hun leven dat ze zeggen: haal mijn baarmoeder maar weg.”
“Omdat er nog niet genoeg aandacht is voor stollingsproblemen bij vrouwen komt een gynaecoloog er vaak tijdens of na een baarmoederverwijdering pas achter dat het de stollingsstoornis was die de pijn veroorzaakte. Een kleinere ingreep, zoals het verwijderen van enkel het baarmoederslijmvlies, had ook kunnen helpen. Sommige vrouwen zeggen: dat had ik ook wel gewild. Daarom is het goed om vrouwen op tijd te informeren over mogelijke oorzaken van hevige menstruaties. Alle vrouwen hebben recht om te beslissen over hun eigen lijf, maar je moet wel weten welke keuzes je hebt.”
Wat kun je doen tegen hevig bloedverlies?
“Er zijn speciale medicijnen die onnodig leed en uitval op school en werk kunnen voorkomen. Die zorgen dat de wond stolt en de bloeding stopt. Ook zijn er medicijnen die het bloed verdikken waardoor je minder verliest. Voor vrouwen werkt het plaatsen van een Mirenaspiraal vaak goed. Normaal gesproken stopt de menstruatie, met een stoornis bloed je stukken minder. Ook de pil doorslikken is een optie. Het belangrijkste is dat vrouwen weten dat ze met menstruatieklachten naar de huisarts kunnen stappen. De sleutel zit in het op tijd ontdekken van de stoornis.”
| Heleen Eising is gepromoveerd op 19 februari 2025 op ‘Meer aandacht voor vrouwen met stollingsstoornissen en gynaecologische problemen’ aan de universiteit van Maastricht. De meest voorkomende bloedstollingsstoornis is de ziekte van Von Willebrand (VWD). Ze studeerde gynaecologie in Groningen en werkt inmiddels 15 jaar in Apeldoorn als gynaecoloog. Ze roept huisartsen, hematologen, gynaecologen en zelfs tandartsen om samen te werken. “Trek je een kies of begeleid je een bevalling en is er een buitengewoon grote bloeding? Vraag door, ook naar de familie.” |
